ផ្សារកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ

ផ្សារធំថ្មី នៃរាជធានីភ្នំពេញ គឺជាផ្សារដ៏ធំមួយដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៧ ក្នុងទម្រង់ជាលំហរមូល (Dome) ដែលមានស្លាបបួនលាតសន្ធឹងចេញទៅក្រៅ ជាសាលច្រកផ្លូវយ៉ាងធំទូលាយ ជាមួយតូបលក់ទំនិញរាប់មិនអស់។ វាមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៃប្រទេសកម្ពុជា។

ស្ថាបត្យកម្មដ៏វិសេសវិសាល មានពណ៌លឿងអមដោយរចនាប័ទ្មអាតដេកូ (Art Deco) នៃផ្សារធំថ្មីនេះ គឺជាសញ្ញាសម្គាល់ដ៏លេចធ្លោមួយនៃរាជធានីភ្នំពេញ។ រចនាសម្ព័ន្ធនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៧ តាមរចនាប័ទ្មអាតដេកូ នៅលើផ្ទៃដីដែលកាលពីមុន (រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៣៥) គឺជាបឹងសម្រាប់ទទួលទឹកហូរក្នុងរដូវវស្សា។ មុនពេលមានការសាងសង់នេះ ទីក្រុងភ្នំពេញត្រូវបានកំណត់ត្រឹមតែតំបន់ចន្លោះមាត់ទន្លេ និងមហាវិថីព្រះនរោត្តមតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅប៉ែកខាងលិចមហាវិថីព្រះនរោត្តម កាលនោះមានផ្ទះឈើកសិករមួយចំនួនជារបស់អ្នកស្រុកខ្មែរដែលរស់នៅដោយការពឹងផ្អែកលើការធ្វើស្រែក្នុងបឹង។ ការបូមពង្រីកដីបានចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៥ ដែលបានបើកផ្លូវឱ្យតំបន់នេះមានការរីកចម្រើន។

ផ្សារនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយជនជាតិបារាំង ក្នុងកំឡុងពេលដែលកម្ពុជាស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងសម័យអាណានិគម។ នៅពេលបើកដំណើរការដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៧ វាត្រូវបានគេនិយាយថាជាផ្សារដែលធំបំផុតនៅក្នុងអាស៊ី ហើយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន វានៅតែបន្តដំណើរការជាផ្សារដដែល។ ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១១ ផ្សារនេះត្រូវបានជួសជុលកែលម្អឡើងវិញ ក្រោមជំនួយមូលនិធិពីទីភ្នាក់ងារបារាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ (AFD)។

អគាររចនាប័ទ្មអាតដេកូដ៏ប្លែកនេះ គឺជាទីតាំងសម្គាល់ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ភ្នំពេញ។ មុនឆ្នាំ ១៩៣៥ តំបន់នេះគឺជាបឹងដែលផ្ទុកទឹកហូរក្នុងរដូវវស្សា។ បឹងនេះត្រូវបានបូមបង្ហូរចេញ ហើយផ្សារបានចាប់ផ្តើមការសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៥ និងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៧។ ការលិចទឹកក្នុងរដូវវស្សានៅតំបន់ជុំវិញផ្សារ គឺជាភស្តុតាងដែលនៅសេសសល់ បង្ហាញពីវត្តមាននៃបឹងចាស់កាលពីមុន។